Η διατροφή Ayurveda

Στην προσπάθειά του για νεότητα, επιτυχία, αρμονία, ο άνθρωπος έχει εφαρμόσει διάφορες μεθόδους διατροφής, από την ακραία πείνα και τη μαθηματική προσέγγιση της τροφής, μέχρι τα φιλοσοφικά συστήματα, όπως η Ayurveda.

Σύμφωνα με τον Αγιουρβεδικό τρόπο ζωής, μια ισορροπημένη δίαιτα δεν σημαίνει πως πρέπει να προσέχουμε ιδιαίτερα τις θερμίδες, τις βιταμίνες, τα μεταλλικά στοιχεία, τα λίπη και τις πρωτεΐνες. Η Αγιουρβεδική διατροφή υπολογίζει, πρώτα απ’ όλα, στους σωματικούς ιστούς, τα επίπεδα του νερού, τα επίπεδα του αλατιού, τους ηλεκτρολύτες στο σώμα, τις ιδιότητες την τροφών και την συγκεκριμένη ιδιοσυγκρασία Dosha (VataPittaKapha), του κάθε ατόμου μεμονωμένα. Επίσης, εστιάζεται στις γεύσεις, στην ποιότητα της τροφής, στην ζωτικότητα, όπως και στην καλή αφομοίωση των τροφών από το σώμα.

Ο οδηγός μας προς τις ουσίες που χρειαζόμαστε, ως συγκεκριμένοι τύποι, είναι το ένστικτο και οι γεύσεις που μας ελκύουν και ουσιαστικά δεν υπάρχει κανένας λόγος, να μετατρέπουμε τη διατροφή μας, σε μόνιμο διανοητικό πονοκέφαλο.

Η Αγιουρβεδική επιστήμη αναγνωρίζει στις τροφές και τα βότανα 6 γεύσεις (Rasa), που είναι το γλυκό, το αλμυρό, το πικρό, το στυφό, το πικάντικο και το ξινό. Η ιδιοσυγρασία Kapha αυξάνεται με το γλυκό, το αλμυρό και το ξινό και μειώνεται με το πικάντικο, το πικρό και το στυφό. Η Vata ελαττώνεται με το γλυκό, το αλμυρό και το ξινό και αυξάνεται με το πικρό, το στυφό και το πικάντικο. Η Pitta αυξάνεται με το πικάντικο, το ξινό και το αλμυρό και μειώνεται με το πικρό, το στυφό και το γλυκό.
Ένα ισορροπημένο γεύμα πρέπει να περιλαμβάνει και τις 6 γεύσεις.

Ο τύπος Vata ισορροπείται με διαφορετικές γεύσεις, από ότι ο τύπος Pitta ή Kapha. Οι γεύσεις που ισορροπούν την ιδιοσυγκρασία Vata είναι γλυκό, ξινό, αλμυρό, βαρύ, λιπαρό και ζεστό. Αντίθετα, οι γεύσεις που την επιβαρύνουν είναι το πικάντικο, πικρό, στυφό, ελαφρύ, ξηρό και κρύο. Για παράδειγμα το σιτάρι είναι βαρύ, ενώ το κριθάρι ελαφρύ, το βοδινό είναι βαρύ, το κοτόπουλο ελαφρύ. Το γάλα είναι λιπαρό ενώ το μέλι είναι ξηρό. Τα φασόλια είναι λιπαρά, οι φακές ξηρές, τα καρύδια λιπαρά και τα λάχανα ξηρά. Κρύο ή ζεστό: το πιπέρι είναι ζεστό, η μέντα είναι κρύα, το μέλι είναι ζεστό, η ζάχαρη είναι κρύα, τα αυγά είναι ζεστά, το γάλα είναι κρύο. Αυτές οι ιδιότητες μιλάνε κατευθείαν στη γλώσσα και στο στομάχι.
Δεν χρειάζεται καν να θυμόμαστε αυτές τις γεύσεις. Παρόλο που τα Αγιουρβεδικά κείμενα δίνουν μεγάλους καταλόγους τροφών, σχετικά με τις γεύσεις που ταιριάζουν σε κάθε τύπο, η γνώση αυτή βρίσκεται ήδη ενσωματωμένη μέσα μας. Αν θέλουμε να είμαστε σε αρμονία με τη φύση, να τρώμε φαγητά που έχουν για μας ελκυστικές γεύσεις, να τρώμε ακριβώς τα φαγητά που εκείνη τη στιγμή χρειάζεται ο οργανισμός μας, για να αποκτήσει την ισορροπία του. Οι γεύσεις που ισορροπούν τον τύπο Pitta είναι το γλυκό, το πικρό, το στυφό, όπως το κρύο, βαρύ και ξηρό.

Αντίστοιχα, επιβαρύνουν τον Pitta το πικάντικο, το ξινό, το αλμυρό, όπως και το ζεστό, το ελαφρύ και το λιπαρό. Τον τύπο Kapha ισορροπούν το πικάντικο, πικρό, στυφό, ελαφρύ, ξηρό και ζεστό. Τον επιβαρύνουν το γλυκό, το ξινό, το αλμυρό, το βαρύ, το λιπαρό και το κρύο. Οι τύποι Vata, που έχουν μια ακανόνιστη πέψη, για να ισορροπήσουν, έχουν ανάγκη από ήπιες, καλά μαγειρεμένες και εύπεπτες τροφές. Ζεστό γάλα, κρέμα, βούτυρο, ζεστές σούπες, ζεστά δημητριακά, φρεσκοψημένο ψωμί, τσουρέκι, κουλούρι και παρόμοια ζυμωτά. Όλα αυτά που αναφέραμε, έχουν την γεύση του γλυκού, είναι ζεστές και βαριές γεύσεις που κατευνάζουν τον τύπο Vata. Κάθε κρύα, ελαφριά, χαμηλή σε θερμίδες τροφή, αυξάνει την ιδιοσυγκρασία Vata και την κάνει να νιώθει ανικανοποίητη. Όλα τα γλυκά φρούτα είναι καλά για την Vata και καλύτερα από τα πράσινα σταφύλια ή τα ξινά, πράσινα μήλα. Η πέψη της ιδιοσυγκρασίας Kapha τείνει να είναι αργή και βαριά. Για αυτόν τον λόγο ο τύπος Kapha πρέπει να προτιμά, για την εξισορρόπησή του, τις ζεστές, ελαφριές, καθώς επίσης και τις ξηρές τροφές, μαγειρεμένες χωρίς πολύ νερό. Πρέπει να αποφεύγει το βούτυρο, τα λάδια και τη ζάχαρη. Επίσης, να επιλέγει πικάντικες, πικρές και στυφές γεύσεις όπως και τονωτικές τροφές.
Τροφές που ηρεμούν την ιδιοσυγρκασία Pitta πρέπει να είναι δροσερές, μέτρια βαριές, με λιγότερα βούτυρα και πρόσθετα λίπη και να έχουν πικρές, γλυκές και στυφές γεύσεις. Οι σαλάτες κατευνάζουν ιδιαίτερα, επειδή έχουν και τις δύο γεύσεις που αγαπάει ο τύπος Pitta, πικρό και στυφό. Ο τύπος Pitta πρέπει να αποφεύγει πίκλες, γιαούρτι, ξινές κρέμες ακόμη και το τυρί. Παρόλο που οι τύποι Pitta αντιδρούν έντονα σε άνοστες τροφές, τους συνιστούμε την μειωμένη χρήση αλατιού, λαδιού και μπαχαρικών.

Στη δυτική κοινωνία, όπου η ζάχαρη και το λίπος είναι υπεύθυνα για πάνω από τις μισές θερμίδες που καταναλώνει ένας μέσος άνθρωπος, οι τύποι Kapha είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι, εξαιτίας της μεγάλης αδυναμίας που έχουν στις γλυκές και πλούσιες τροφές. Για αυτό το λόγο, καλά είναι οι τύποι Kapha να παίρνουν μέτρα προφύλαξης ενάντια σ’ αυτές τις τροφές, αλλά και στο αλάτι, το οποίο, ως γνωστό, κατακρατά τα υγρά μέσα στον οργανισμό. Οι Kapha είναι καλό να τρώνε οτιδήποτε τους ελαφρύνει. Ένα μικρό, ελαφρύ πρωινό, αλλά και βραδινό, όπως ελαφριά μαγειρεμένες τροφές και ποτέ βαριά τηγανισμένες, ωμά φρούτα και λαχανικά. Είναι επιθυμητό ο τύπος Kapha, να διαλέγει για κάθε του γεύμα, ζεστές αντί κρύες τροφές. Τα κρύα δημητριακά, οι χυμοί, το γάλα και οι πάστες, έχουν την τάση να προκαλούν συμφορήσεις και υπεραιμίες. Ένα σημάδι πλεονάζουσας Kapha, είναι ένα πρωινό ξύπνημα με μια αίσθηση συμφόρησης. Τότε, η καλύτερη επιλογή για το πρωινό είναι μέλι, ζεστό νερό με λεμόνι και τζίντζερ. Πρέπει να αποφεύγει τα γλυκά και χυμώδη λαχανικά, όπως αγγούρια, ντομάτες, γλυκοπατάτες, κολοκυθάκια, αλλά επίσης μπανάνες, καρύδια, χουρμάδες, φρέσκα σύκα, σταφύλια, δαμάσκηνα. Να προτιμώνται μήλα, βερίκοκα, αχλάδια και ξερά φρούτα. Όσον αφορά το κρέας, ο τύπος Kapha, πρέπει γενικώς να ελαττώνει, αν όχι και να αποφεύγει, κόκκινο κρέας και γενικά τα θαλασσινά. Κοτόπουλο, γαρίδες και γαλοπούλα επιτρέπονται. Όλα τα όσπρια είναι αποδεκτά, εκτός από τα φασόλια. Σχεδόν όλα τα γλυκά, προκαλούν αρνητική επίδραση πάνω στους τύπους Kapha, εκτός από το ωμό και όχι ζεσταμένο μέλι. Το μέλι, σύμφωνα με την Αγιουρβεδική διατροφή, δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να ζεσταίνεται, γιατί δημιουργεί πολλά κατάλοιπα, που αποθηκεύονται στα κύτταρα, ως αποτέλεσμα κακής πέψης.

 

Η Αγιουρβεδική κουζίνα για μακροζωία

Ο στόχος της Αγιουρβεδικής μαγειρικής είναι το Ojas. Πρόκειται για την αγνότερη μορφή μεταβολισμού, που είναι το τελικό αποτέλεσμα μιας σωστής πέψης και η εξ’ ολοκλήρου αφομοίωσης της τροφής. Το Ojas είναι μια λεπτή ουσία που προκαλεί στο σώμα χαρά και ευφορία και είναι στην πραγματικότητα, αποτέλεσμα της τέλειας χώνεψης. Το αντίθετο του Ojas λέγεται Ama που είναι μη αγνά κατάλοιπα, αποθηκευμένα στα κύτταρα, ως αποτέλεσμα κακής πέψης. (Υπάρχει επίσης, νοητική Ama, που είναι αποτέλεσμα μη αγνής και αρνητικής σκέψης και διάθεσης). Το Ama προκαλεί ασθένειες στο σώμα. Στην ιδανική περίπτωση, κάθε τροφή που τρώμε, μετατρέπεται σε Ojas. Στην Αγιουρβεδική κουζίνα υπάρχει μια δίαιτα, που είναι η πιο ισορροπημένη από όλες και με την οποία οι τροφές μετατρέπονται σε Ojas, με την ελάχιστη προσπάθεια από το σώμα. Αυτή η δίαιτα λέγεται Σατβική (Sattva στα σανσκριτικά σημαίνει «αγνότητα», αλλά και «εσωτερική παρόρμηση για ανέλιξη»). Αν π.χ. κόψουμε ένα ώριμο μήλο από μια μηλιά, σε ένα οικολογικά καθαρό περιβάλλον και το φάμε επί τόπου, μιλάμε για ένα κλασικό παράδειγμα της Σατβικής τροφής.

Αν το ίδιο μήλο το αφήσουμε σε ένα ράφι κάποιου σούπερ-μάρκετ για μέρες, βρίσκεται σε Ρατζασική κατάσταση. Rajas σημαίνει «εσωτερική παρόρμηση για δράση». Ενώ, όταν το ίδιο μήλο αρχίζει να σαπίζει είναι πλέον σε Ταμασική κατάσταση. Tamas στα σανσκριτικά, σημαίνει «αδράνεια, εσωτερική παρόρμηση για στασιμότητα»

Η Σατβική διατροφή είναι γεμάτη ζωτική ενέργεια, που βοηθάει στη διατήρηση της καλής υγείας και νεότητας, ενώ το άτομο που τρώει Σατβικές τροφές, είναι σε εγρήγορση και σε αρμονία με τη φύση.
Επίσης αν τρώει κανείς το φαγητό του γρήγορα και στις περισσότερες περιπτώσεις κάτω από την πίεση του χρόνου, βρίσκεται σε μια κατάσταση που τείνει προς την αρρώστια. Το φαγητό που είναι μπαγιάτικο, υπερβολικά μαγειρεμένο ή μαγειρεμένο οκτώ μέρες πριν φαγωθεί και υπερβολικά λαδερό, λέμε ότι είναι Ταμασικό. Αυτού του είδους η διατροφή, αποστερεί το άτομο από την ικανότητα να σκέφτεται καθαρά και εκτός τούτου, εύκολα γίνεται θύμα λήθαργου και αρρώστιας. Μια κλασική Σατβική δίαιτα, περιλαμβάνει πάρα πολύ λίγες τροφές και σε ένα γενικό επίπεδο, τις ελαφριές και εύπεπτες τροφές, φρέσκα προϊόντα, νερό πηγής, ισορροπία και των έξι γεύσεων και μέτριες μερίδες. Μια πιο συγκεκριμένη Σατβική δίαιτα, αποτελείται από γάλα, γκι (εξαγνισμένο βούτυρο), φρούτα και χυμούς φρούτων, ρύζι, σουσάμι, αμύγδαλα (να προτιμάτε ξεφλουδισμένα) και γλυκές γεύσεις. Ο απώτερος στόχος μιας Σατβικής δίαιτας, είναι το κάθε κύτταρο να τραφεί με σωστό τρόπο.

Ας δούμε, λοιπόν, ποιες είναι οι βασικές συμβουλές της Ayurveda για μια σωστή διατροφή, η οποία θα μας κάνει να απολαμβάνουμε το φαγητό μας, ενώ ταυτόχρονα, θα έχουμε ως αποτέλεσμα ένα ελαφρύ σώμα, που θα μας χαρίζει αίσθηση ηρεμίας και ευτυχίας. Καταρχάς, πρέπει μαγειρεύετε και να τρώτε με καλή διάθεση και σε ήρεμη ατμόσφαιρα και ποτέ όταν είσαστε σε κατάσταση ταραχής. Το φαγητό που καταναλώνεται με στρες, ή είναι μαγειρεμένο με κακή διάθεση, κυριολεκτικά εκπέμπει αρνητική ενέργεια και συναισθήματα, τα οποία βγαίνουν στην επιφάνεια.

Να τρώτε μόνον όταν πεινάτε και ποτέ όρθιοι! Το γεύμα μας να περιλαμβάνει και τις έξι γεύσεις. Οι τροφές που τρώμε και τα ποτά που πίνουμε, να μην είναι ούτε πολύ παγωμένα ούτε πολύ ζεστά.

Πείτε ναι, όταν πεινάτε

Η Ayurveda προτείνει να τρώμε, εστιάζοντας αποκλειστικά στα δικά μας ένστικτα. Το σώμα ξέρει καλύτερα πότε είμαστε πεινασμένοι. Ωστόσο, εάν ο στόχος είναι να χάσουμε βάρος, είναι προτιμότερο να τρώμε με το φως της ημέρας και όχι το βράδυ. Το σημαντικό σημείο είναι, να δώσουμε στο σώμα μας ένα διάλειμμα για να χωνέψει. Το επόμενο καλό γεύμα, πρέπει να πραγματοποιηθεί, κατά μέσο όρο, τρεις ώρες μετά το προηγούμενο. Μια εξαίρεση μπορεί να γίνει, για πολύ ελαφριά γεύματα με φρέσκα λαχανικά και μικρές μερίδες φρέσκων φρούτων. Να κάθεστε με άνετη και χαλαρή στάση, που να διευκολύνει το πέρασμα των τροφών, μέσω του οισοφάγου. Κατά τη διάρκεια του γεύματος, πρέπει να προσπαθείτε να επικεντρώνεστε στο πιάτο, στην εμφάνιση, στην οσμή, στην γεύση και στα χρώματα. Πρέπει να μασάτε κάθε μπουκιά, μέχρι να σχηματιστεί μία ομοιογενής μάζα. Συνιστάται, όταν γευματίζουμε, να αφοσιωνόμαστε στο φαγητό και να μη μιλάμε όταν μασάμε. Πρέπει να τρώμε με ένα μέτριο ρυθμό, ούτε πολύ γρήγορα ούτε πολύ αργά.

Να τρώτε μόνο φρέσκα και φυσικά τρόφιμα. Επειδή το φαγητό θεωρείται φορέας ενέργειας, είναι καλύτερο να το τρώμε αμέσως μετά το μαγείρεμα, καθώς η ενέργειά του είναι ακόμα «ζωντανή». Προϊόντα με συντηρητικά E, Fast-food, γλυκά και βιομηχανοποιημένα τρόφιμα, πρέπει τουλάχιστον να ελαχιστοποιηθούν, μέχρι να γίνει η σταδιακή αντικατάστασή τους, με πιο υγιεινές λύσεις: τα χάμπουργκερ να αντικατασταθούν με σάντουιτς με γαλοπούλα και λαχανικά, το κρουτόν με καρύδια (ψημένα και ανάλατα), η κέτσαπ με σπιτική πάστα ντομάτας και η ζάχαρη με μέλι και στέβια. Μαζί με το γεύμα μας, καλό είναι να πίνουμε μικρές γουλιές χλιαρού νερού. Να τρώμε φρεσκομαγειρεμένα γεύματα, όσο περισσότερο γίνεται. Να μειώσουμε τις ωμές τροφές. Καλά είναι όλα τα σκληρά λαχανικά, που έχουν πολύ κυτταρίνη, όπως λάχανο, καρότο κλπ, να βράζουν έστω για λίγο, ώστε να έχουμε ευκολότερη και καλύτερη πέψη. Μη μαγειρεύετε ποτέ με μέλι, γιατί το ζεσταμένο μέλι θεωρείται, σύμφωνα πάντα με την Αγιουρβεδική κουζίνα, ότι παράγει Ama, (βλαβερά κατάλοιπα).

Επίσης, πολύ καλό για τον οργανισμό μας, είναι να μην καταναλώνουμε μεγάλες ποσότητες ανά γεύμα. Σε περίπτωση πείνας, επιτρέπεται να φάτε περισσότερες από 3 φορές την ημέρα. Φροντίστε να μη φορτώνετε το στομάχι σας, αλλά να αφήνετε περίπου το ένα τρίτο άδειο, για να μπορεί να επεξεργαστεί καλύτερα το περιεχόμενο. Με αυτό τον τρόπο, βοηθάτε άμεσα το μεταβολισμό σας. Προσέξτε τις ατομικές μερίδες. Το φαγητό θα πρέπει να έχει την ποσότητα που χωρά στις 2 παλάμες μας, και θα πρέπει να μένει και χώρος στο στομάχι για αέρα, αφού η «φωτιά» της πέψης, χρειάζεται οξυγόνο.


Λάβετε υπόψη τη συμβατότητα των τροφών

Δεν συνδυάζονται αρμονικά όλες οι τροφές. Για παράδειγμα, τα όξινα φρούτα πρέπει να τρώγονται χωριστά από τα γλυκά και τα αμυλούχα, όπως οι μπανάνες. Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι επίσης απαραίτητο να τρώγονται ξεχωριστά, το πεπόνι και το καρπούζι είναι καλύτερο να αποτελούν ένα ξεχωριστό γεύμα. Επίσης, δεν συνιστάται να συνδυάζετε διαφορετικούς υδατάνθρακες σε ένα γεύμα, π.χ. κέικ και ψωμί ή πατάτες και ρύζι. Η τήρηση των ανωτέρω, βοηθά το πεπτικό σύστημα να χωνέψει αποτελεσματικά τις τροφές.

Χρησιμοποιείτε μπαχαρικά. Είναι αδύνατο να φανταστεί κανείς τη δύναμη της Ayurveda χωρίς μπαχαρικά, αλλά είναι ιδιαίτερα σημαντική η αίσθηση του μέτρου. Αν και τα μπαχαρικά θεωρούνται ως ένα είδος φαρμάκου που μπορεί να ισορροπήσει τα Doshas, είναι ιδιαίτερα σημαντικό να μην το παρακάνετε, έτσι ώστε να μη αλλοιωθεί η γεύση του φαγητού και να χρησιμοποιείτε μόνο τα μπαχαρικά που κατευνάζουν τις υπερβολές των Doshas. Διαφορετικά, τα μπαχαρικά μετατρέπονται σε δηλητήριο.

Πίνετε νερό πριν από τα γεύματα. Το νερό σε θερμοκρασία δωματίου ή ελαφρώς ζεστό, βοηθά την πέψη. Αν το γεύμα αποτελείται από κάποιο είδος «στεγνού» πιάτου, όπως κοτόπουλο με ψωμί ολικής άλεσης, είναι επιτρεπτό να πιείτε μια μικρή ποσότητα ζεστού νερού. Όμως, το νερό μετά το γεύμα προσφέρεται μόνο αν θέλετε να κερδίσετε μερικά κιλά. Η εξήγηση είναι απλή, το υγρό θα σβήσει τη φωτιά της πέψης.

Ακούστε τον εαυτό σας. Η λέξη κλειδί είναι η «διαίσθηση». Δεν είναι περίεργο που η Ayurveda έχει άμεση σχέση με τη γιόγκα. Με την εκμάθηση να ακούτε το σώμα σας μέσα από τη σωματική εξάσκηση, θα προσδιορίσετε με ακρίβεια το είδος της γεύσης, που χρειάζεται το σώμα σας. Αυτό δεν έρχεται σε αντίθεση με τα Doshas, αφού θα είστε σε θέση να καταλάβετε, πιο από τα τρία θα πρέπει να κατευνάσετε. Ωστόσο, η πρακτική αυτή πετυχαίνει μόνο στους βαθιά μυημένους στην Ayurveda.

Πολύ εύκολα συγχέουμε τη διαίσθηση με τις προτιμήσεις μας, αφού όλοι μας επικαλούμαστε μία υποτιθέμενη «εσωτερική φωνή», όταν τρώμε κάτι που δεν πρέπει.

Η Ayurveda είναι κατά του ζεσταμένου φαγητού, όπως και της συνήθειας να φυλάγονται απομεινάρια του φαγητού, κάτι που συνηθίζεται στο δυτικό μας κόσμο, προφανώς λόγω οικονομίας χρόνου και χρήματος. Η τροφή πρέπει να τρώγεται φρέσκια, μόλις βγει από το φούρνο ή από τον κήπο. Όσο πιο φρέσκια είναι, τόσο περισσότερο Ojas θα μας προσφέρει. Μετά το φαγητό, καθίστε με ηρεμία για 5′, χωρίς συζητήσεις και χωρίς να βλέπετε τηλεόραση. Το σώμα χρειάζεται κάποιο χρόνο για να βρεθεί σε κατάσταση ηρεμίας και να νιώσετε τον κορεσμό, οπότε θα ξεκινήσει απερίσπαστα η διαδικασία της πέψης.


Μειονεκτήματα και παγίδες

Η Ayurveda είναι μία παραδοσιακή φιλοσοφική θεώρηση, αλλά ορισμένες από τις συστάσεις της είναι αδύνατες να εφαρμοστούν από έναν κάτοικο μιας σύγχρονης πόλης, όπως το να τρώμε στις 4 ή στις 6 το πρωί, να μην τρώμε έξω, ή να περπατάμε τουλάχιστον 25 λεπτά μετά το γεύμα. Ακόμα, λόγω της αφθονίας των μπαχαρικών και τον περιορισμό των ζωικών πρωτεϊνών, δεν είναι κατάλληλη για παιδιά και έγκυες.

Πάντως, πρέπει να παραδεχτούμε τα οφέλη στην καταπολέμηση του υπερβολικού βάρους, χάρη στις συμβουλές που παρέχει, όπως το να ξέρουμε τι καταναλώνουμε, να τρώμε χωρίς βιασύνη, να απολαμβάνουμε τη γεύση των τροφών και όχι μπροστά στην οθόνη. Ειδικά το τελευταίο, είναι πολύ σημαντικό και δυστυχώς παραβλέπεται συχνά. Παράλληλα, επιτρέψτε τα πάντα στον εαυτό σας και μετατρέψετε κάθε γεύμα σε τελετουργία. Αν θέλετε να φάτε ένα κομμάτι κέικ, ακόμα και τη νύχτα, κάντε το με χάρη, διακοσμήστε το πιάτο σας, φάτε αργά και με χαρά, με μαχαίρι και πιρούνι. Επιτρέποντας κάποιες αδυναμίες στον εαυτό σας, το σώμα σας δεν στερείται και μαθαίνει να σας λέει πότε κάτι είναι αρκετό και έτσι θα τρώτε λιγότερο, αποφεύγοντας το φαύλο κύκλο της δίαιτας, δηλαδή ακαμψία στις επιλογές, παρασπονδία, ενοχές, αποτυχία και νέα δίαιτα. Η προσέγγιση τού ότι μπορούμε να φάμε τα πάντα, αφαιρεί την κεντρική θέση που έχει το φαγητό στο μυαλό μας και αρχίζουμε να χάνουμε βάρος αργά, αλλά σταθερά, χωρίς να στερούμαστε τις αγαπημένες μας γεύσεις.

Όπως σχολιάζουν οι διατροφολόγοι, πολλές «δημοφιλείς» δίαιτες, καταλήγουν στη λογική της Ayurveda, που θέλει το φαγητό να μην είναι απλώς μια δίαιτα, αλλά μια φιλοσοφία ζωής, που οδηγεί στην αρμονία του σώματος και της ψυχής. Φυσικά μια τέτοια διατροφή, δεν ταιριάζει σε όσους θέλουν να χάσουν βάρος, χωρίς να κάνουν προσπάθεια. Τελικά, είναι μία φιλοσοφία που πρέπει να κατανοήσουμε βαθιά, να την αποδεχθούμε και να την ακολουθήσουμε πιστά σε όλη μας τη ζωή, ανοίγοντας νέους δρόμους στον τρόπο σκέψης μας.

Η αλήθεια είναι ότι, αν οι λεγόμενες «δημοφιλείς» δίαιτες υιοθετούσαν μερικές τουλάχιστον αρχές της Ayurveda, θα μπορούσαν να γίνουν ακόμα πιο λαοφιλείς και να καλύψουν τις ανάγκες μεγαλύτερου μέρους του παγκόσμιου πληθυσμού. Και αυτό, γιατί η διατροφή που πρεσβεύει η Ayurveda, διαπνέεται από μία βαθιά ανθρώπινη σοφία, που δίνει εξαιρετική προσοχή σε κάθε άτομο το οποίο μεταβάλλεται ανάλογα με τη διάθεσή του, την εποχή, την ψυχική του κατάσταση, τις δραστηριότητες που ασκεί και μπορεί να λύσει όχι μόνο προβλήματα υγείας, αλλά και να συμβάλει στην αρμονική σωματική και πνευματική ανάπτυξη του ανθρώπου.

Η φιλοσοφία της Ayurveda επιτρέπει την καλύτερη γνώση του εαυτού σας, βοηθά να ακούσετε τον εσωτερικό σας κόσμο, να βρείτε την αιτία των ασθενειών σας και να τις αντιμετωπίσετε χωρίς φάρμακα. Με την Ayurveda ξεκινάτε μία νέα πορεία αυτογνωσίας, αυτοανάπτυξης και αυτοβελτίωσης. Βέβαια απαιτείται συνεχής δουλειά με τον εαυτό σας και απαιτείται να υιοθετήσετε νέες συνήθειες. Το αποτέλεσμα εξαρτάται από εσάς σε μεγάλο βαθμό και από το πόσο τα θεωρείτε όλα αυτά αναγκαία.

«Χρυσοί κανόνες» καλής διατροφής και υγιεινού τρόπου ζωής
Ότι δίαιτα και να ακολουθείτε, υπάρχουν μερικές απλές συμβουλές σχετικά με τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα, που θα σας βοηθήσουν να κρατηθείτε σε καλή φυσική κατάσταση. Να τρώτε 5-6 φορές την ημέρα, τρία βασικά γεύματα και 2-3 σνακ ανάμεσά τους. Είναι κακό να νιώθετε πεινασμένοι και αυτό πρέπει να το θυμάστε συνεχώς. Να τρώτε μικρά γεύματα τακτικά για να βοηθάτε τον εαυτό σας. Έτσι, το σώμα σας δεν θα φοβάται ότι δεν θα μπορεί να σιτιστεί και δεν θα υποχρεώνεται να αποθηκεύει φαγητό. Επομένως, ο μεταβολισμός σας θα επιταχυνθεί και θα καλυφθούν όλες οι άμεσες ανάγκες του σώματός σας.

Να τρώτε πρωινό και, αν είναι δυνατόν, μέσα σε 40 λεπτά μετά το ξύπνημα. Με τον τρόπο αυτό θα έχετε λάβει ένα πλούσιο γεύμα, που θα σας βοηθήσει να αντεπεξέλθετε στις καθημερινές εντάσεις. Εκτός των άλλων, βελτιώνεται και η διάθεσή σας, κάτι που είναι αναμφίβολα σημαντικό. Εξάλλου, έχει αποδειχθεί ότι όσοι παραλείπουν αυτό το γεύμα, τρώνε περισσότερο το μεσημέρι και το βράδυ.

Πίνετε 1,5-2 λίτρα νερό την ημέρα. Πρώτον, το νερό εμπλέκεται στις μεταβολικές διαδικασίες του σώματος. Δεύτερον, βοηθά στην απομάκρυνση των τοξινών, στην διαδικασία της πέψης και στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας. Τρίτον, ο εγκέφαλος μπερδεύει συχνά τα σήματα της δίψας με αυτά της πείνας και τρώμε περισσότερο από όσο πρέπει. Τέταρτον, η έλλειψη του νερού στο σώμα, θα οδηγήσει σε σοβαρές επιδράσεις, όπως πρόωρη γήρανση και ξηρό δέρμα, ρυτίδες, εύθραυστα νύχια, ξηρότητα και απώλεια μαλλιών. Με λίγα λόγια, να πίνετε 8 ποτήρια νερό την ημέρα και να έχετε ένα μπουκάλι μαζί σας, όταν είστε εκτός σπιτιού. Αλλά να μην πίνετε νερό κατά την διάρκεια του γεύματος. Αυτό είναι κάτι για το οποίο, όλοι οι διατροφολόγοι συμφωνούν.

Να κοιμάστε 7-9 ώρες. Φυσικά, με τον έντονο τρόπο ζωής σήμερα, αυτό δεν είναι και τόσο εύκολο. Υπάρχουν όμως πράγματα που μπορούμε να κάνουμε για να βοηθηθούμε, όπως να κλείνουμε την τηλεόραση και τον υπολογιστή το βράδυ και να κοιμόμαστε περισσότερο το Σαββατοκύριακο, αναπληρώνοντας το χαμένο ύπνο. Ειδικά όσοι κάνουν κάποια δίαιτα, πρέπει να φροντίζουν τον ύπνο τους, γιατί η τήρηση κάποιας διατροφής είναι αρκετά αγχωτική.

Να κάνετε μία μέτρια σωματική δραστηριότητα. Δεν χρειάζονται ακρότητες, ούτε να πηγαίνετε ατελείωτες ώρες στο γυμναστήριο. Χρειάζεται απλώς ένα μέτρο. Οι επιλογές είναι πολλές, όπως πεζοπορία και υπαίθριες δραστηριότητες, συν 2-3 ήπιες προπονήσεις στο γυμναστήριο την εβδομάδα. Ακόμα, χρήσιμο είναι να βρείτε το άθλημα που ταιριάζει στην υγεία και την ιδιοσυγκρασία σας. Γιόγκα, αεροβική γυμναστική, πολεμικές τέχνες, χορός, πισίνα, βάρη, δοκιμάστε λίγο από όλα και κάντε την επιλογή σας όχι μόνο με βάση τα οφέλη, αλλά και την διασκέδαση!


Σε ποιόν τύπο ανήκετε

Vata
Όταν είστε πολύ γρήγορος στο να εκτελείτε τις δραστηριότητές σας, αν είστε από τη φύση σας ζωηρός/η ή και ενθουσιώδης, αν δεν παίρνετε εύκολα βάρος, αν καπνίζετε πολύ, αν παίρνετε δύσκολα αποφάσεις, αν μαθαίνετε εύκολα αλλά και ξεχνάτε εύκολα, αν μιλάτε γρήγορα, αν είστε ανυπόμονος/η, αν δεν αντέχετε το κρύο, αν οι διαθέσεις σας αλλάζουν εύκολα, τότε στην δική σας ιδιοσυγκρασία κυριαρχεί ο τύπος Vata. Επίσης, πιθανότατα ανήκετε στον τύπο Vata, αν το δέρμα σας τείνει να είναι πολύ σκληρό, αν έχετε την τάση για δυσκοιλιότητα ή έχετε αέρια, αν δυσκολεύεστε να αποκοιμηθείτε το βράδυ και αν ξεσπάτε εύκολα. Το βασικό χαρακτηριστικό του τύπου Vata, είναι η μεταβλητότητα. Οι τύποι Vata είναι απρόβλεπτοι, χωρίς καμία σταθερότητα και η σωματική και πνευματική ενέργειά τους, αποδίδεται με εκρήξεις.

Pitta
Το κύριο χαρακτηριστικό των Pitta, είναι η ένταση. Όταν βρίσκεται σε ισορροπία ο τύπος Pitta, είναι ζεστός, τρυφερός, ειλικρινής και ικανοποιημένος. Όταν βρίσκεται σε ανισορροπία, εκδηλώνεται η μαχητική του πλευρά, η τάση για ζήλια, η μεγάλη τόλμη και φιλοδοξία. Αν τα ανωτέρω σας παραπέμπουν στον εαυτό σας και τον θεωρείτε πολύ ικανό και αποδοτικό, τότε ανήκετε στον τύπο Pitta.

Αν στις δραστηριότητές σας είστε ακριβής και μεθοδικός/η, αν στις υποθέσεις σας είστε αποφασιστικός/η και έχετε την τάση να επιβάλλεστε, έχετε εκδηλωμένη την ιδιοσυγκρασία Pitta. Έχετε την τάση να ιδρώνετε εύκολα, δεν αντέχετε τη ζέστη, ενώ κρυώνετε πολύ σπάνια. Αν χάσετε ένα γεύμα ή αργήσετε να φάτε, νιώθετε δυσάρεστα και όταν πεινάτε τρώτε μεγάλες ποσότητες. Είστε πεισματάρης/α, είστε πολύ τακτικός/η στις κενώσεις σας, πολύ σπάνια έχετε δυσκοιλιότητα, έχετε την τάση να είστε τελειομανής, θυμώνετε εύκολα, αλλά επίσης το θυμό σας τον ξεπερνάτε εύκολα. Θεωρείτε τον εαυτό σας όχι αρκετά ανεκτικό/η στις διαφωνίες; Σας αρέσουν πολύ τα κρύα εδέσματα όπως παγωτά και παγωμένα ποτά; Αν στις περισσότερες από τις ερωτήσεις έχετε απαντήσει θετικά, η Pitta είναι η ιδιοσυγκρασία σας.

Kapha
Το βασικό στοιχείο του τύπου αυτού είναι η χαλαρότητα. Οι τύποι Kapha, σύμφωνα με την Ayurveda, θεωρούνται ευνοημένοι, επειδή οι περισσότεροι είναι τυχεροί, απολαμβάνουν μια καλή υγεία και είναι προικισμένοι με μια γαλήνια και ευτυχισμένη διάθεση. Σε περίπτωση λοιπόν που παίρνετε εύκολα βάρος και το χάνετε αργά, δεν ταράζεστε εύκολα και η διάθεσή σας είναι συνήθως γαλήνια και ήρεμη, ανήκετε σε αυτήν την κατηγορία.